Hoofdkantoor
Hoofdkantoor
Kliniek
033 – 204 85 50 Ma - Vr 08:00 - 17:30 Piet Mondriaanlaan 52, Amersfoort
0342 – 42 70 60 Ma - Vr 09:00 - 17:00 Apeldoornsestraat 131, Voorthuizen
Korte wachttijden
Snel hulp
Verzekerde zorg
Hoge waardering
80% clean en sober!
na behandeling
INTAKE

De risico’s van alcohol

10/08/2022

Wanneer je aan alcoholverslaving oftewel alcoholisme denkt, denk je gauw aan trillende handen, slechte adem, vergeetachtigheid, leverproblemen en dergelijke. Iemand die al vroeg in de ochtend drinkt, geen werk meer heeft en agressief gedrag vertoont. Maar dit treft alleen de extremen. Het is waar dat je genoemde symptomen en gevolgen gaat vertonen na langdurig alcoholmisbruik. Maar het overgrote deel is wat wij noemen: functioneel verslaafd.

Dit artikel is aangepast op 24 september 2026

Echt functioneel mogen wij het niet noemen. Want wie veel en/of vaak alcohol nuttigt, ervaart wel degelijk negatieve gevolgen, maar denkt deze nog redelijk in de hand te hebben en lichamelijk zijn er nog geen (ernstige) klachten. Misschien drinkt men alleen veel in het weekend, pas na 16 uur of heeft andere excuses voor zijn drankgebruik. De persoon kan zijn gebruik nog goed verbergen of houdt zichzelf nog in de waan dat hij/zij elk moment kan stoppen. Ze hebben nog een baan, volgen misschien een studie, lijken een leuk gezin te hebben, etc… Maar zoals bij veel verslavingen verloopt ook een alcoholverslaving vaak progressief. Dat wil zeggen: het wordt in de loop van de tijd erger. Meer drinken, vaker ziek, vaker afwezig, meer problemen, en zo start een neerwaartse spiraal. Pas wanneer de schade groot is zoekt men hulp. Een enkeling trekt wel tijdig aan de bel maar wij zien vaak vooral bij alcohol dat het pas laat in de verslaving is.

Dat is ook terug te zien in de cijfers. In 2025 waren ruim 29.000 van de 68.000 mensen in de Nederlandse verslavingszorg daar met alcohol als hoofdproblematiek. De gemiddelde leeftijd waarop iemand voor het eerst hulp zoekt is 46 jaar, en vanuit de sector wordt geschat dat er gemiddeld zo’n zeven jaar overheen gaat voordat iemand die stap zet.

Hoe komt het dat een alcoholverslaving zo lang onder de radar lijkt te blijven?

Alcohol is legaal en vrijwel overal verkrijgbaar. Weinig mensen kijken er van op als je een keer een drankje teveel op hebt. Dagelijks drinken wordt tegenwoordig niet als bijzonder gezien. Men neemt alcohol om te ontspannen, voor de ‘gezelligheid’, bij het eten, op een feestje, op een terras.

In de supermarkt wordt nog altijd gestunt met prijzen. Sinds 1 juli 2021 mogen supermarkten en slijterijen geen kortingen van meer dan 25% meer geven op alcoholhoudende drank, en tellen stapelkortingen, extra inhoud en cadeaus daarin mee. Voor de horeca geldt die regel niet. De accijns ging in januari 2024 met 8,4% omhoog, maar een geplande indexering voor 2026 werd in april 2025 geschrapt. In de wet staat geen automatische indexering, waardoor de accijns stil blijft staan tenzij de Kamer expliciet besluit te verhogen. Het kabinet stelde in april 2026 voor dat vanaf 2027 wel automatisch te gaan doen.

Dan is er nog de discussie over ‘blurring’: het schenken van alcohol in winkels, bij de kapper of tijdens proeverijen in de supermarkt. Dat betekent dat de scheiding tussen horeca en winkels vervaagt. Op dit moment is dat verboden. De Alcoholwet houdt vast aan functiescheiding: horeca schenkt, winkels verkopen. Het initiatiefwetsvoorstel dat dit wil veranderen ligt sinds 2018 in de Tweede Kamer en is nog nooit in stemming gebracht. Wat ons betreft moet dat zo blijven.

Iedereen kan verslaafd raken

Verslaving treft alle lagen van de bevolking. Het maakt niet uit wat je afkomst is, welke studie je hebt gevolgd of je gelukkig of ongelukkig bent. Het is waar dat sommige mensen een grotere kans hebben verslaafd te worden, maar feitelijk kan iedereen verslaafd raken. En zeker omdat alcohol zo vrij verkrijgbaar en ook nog eens een erg verslavend middel is, komt alcoholverslaving het meest voor.

Ruim driekwart van de volwassenen in Nederland drinkt weleens alcohol: 76,2%. Iets minder dan de helft (46,4%) houdt zich aan het advies van maximaal één glas per dag. 5,5% drinkt overmatig en 6,7% is een zware drinker. Overmatig drinken betekent meer dan 14 glazen per week voor vrouwen en meer dan 21 voor mannen. Zwaar drinken betekent minstens één keer per week 4 glazen (vrouwen) of 6 glazen (mannen) op één dag. (Cijfers over 2025, Leefstijlmonitor van CBS, RIVM en Trimbos.)

Alcohol is zeker geen ‘onschuldig’ middel.

Alcohol is zeer schadelijk

Bij een verslaving, overmatig drinken of een keer binge drinken is alcohol schadelijk. Dat is wetenschappelijk aangetoond.

Sinds 25 juni 2026 is het advies van de Gezondheidsraad bovendien aangescherpt. Waar het eerder luidde “geen alcohol, of in elk geval niet meer dan één glas per dag”, is de conclusie nu dat er geen veilige ondergrens bestaat: ook één glas per dag is risicovol. Dat sluit aan bij de Wereldgezondheidsorganisatie, die alcohol in groep 1 van kankerverwekkende stoffen plaatst. Dezelfde categorie als asbest en tabak.

Wie regelmatig meer drinkt dan dat advies, zal daar uiteindelijk negatieve gevolgen van ondervinden. Fysiek, geestelijk of op andere wijze. Een paar cijfers om dat concreet te maken:

  • Meer dan 90% van de mensen die langdurig overmatig drinken krijgt een vervette lever. Bij ongeveer 30% van hen ontwikkelt zich ernstiger leverziekte, en ongeveer 10% van de zware drinkers krijgt uiteindelijk cirrose, meestal na tien tot twintig jaar.
  • Mensen met een alcoholstoornis hebben anderhalf tot twee keer zoveel kans om te overlijden aan ischemische hartziekten.
  • Bij meer dan 28 glazen per week (vrouwen) of 35 glazen per week (mannen), die dit vijf jaar of langer volhouden, worden veranderingen in het denken merkbaar.
  • Het RIVM schatte het aantal alcoholgerelateerde sterfgevallen in Nederland in 2024 op ongeveer 2.440, oftewel 1,4% van alle sterfte.

Is alcohol een harddrug?

Wettelijk niet: alcohol staat niet in de Opiumwet, maar valt onder de Alcoholwet. Qua schade scoort het wel hoog. In een veelgeciteerde analyse in The Lancet uit 2010 kwam alcohol als schadelijkste middel uit de bus, met een totale schadescore van 72 tegen 55 voor heroïne en 54 voor crack. Dat komt vooral door de schade aan anderen dan de gebruiker zelf.

Zo ook Hans. Hans is journalist van beroep, 54 jaar en kon opeens niet meer goed lopen. Hij heeft polyneuropathie. Oorzaak: overmatig drankgebruik. Bekijk zijn verhaal in het filmpje.

Hans is daarin geen uitzondering. Onder mensen met langdurig zwaar alcoholgebruik heeft ongeveer 46% aantoonbare zenuwschade, gemeten met zenuwgeleidingsonderzoek. Vaak zonder het te weten. Het ontstaat door een combinatie van directe schade aan de zenuwen en een tekort aan vitamine B1. Bij stoppen en vitaminesuppletie is herstel mogelijk.

Één Vandaag: Roken onbetaalbaar, maar alcohol in de aanbieding: volgens ex-verslaafde Hans denken we te makkelijk over drank

Een verslaving gaat niet vanzelf over en de kwetsbaarheid verdwijnt niet. Blijvend in herstel is mogelijk, maar je zal altijd aan je herstel moeten blijven werken en je zal altijd bewust moeten blijven van jouw triggers om een terugval te voorkomen. Nederlands onderzoek onder mensen die in remissie waren, laat zien dat doorgaan met risicovol drinken het terugvalrisico verviervoudigt. Het is een ziekte. Niemand kiest bewust verslaafd te worden. Wel kun je bewust kiezen in herstel te komen.

Als jij hulp nodig hebt, vragen hebt of twijfel je over jouw eigen drankgebruik of dat van een dierbare, neem gerust contact met ons op. Wij helpen!

Bel of mail ons gerust:
📞 033 – 204 85 50
✉️ info@solutions-center.nl
🛟 Intakegesprek aanvragen

Bronnen

Één Vandaag: Roken onbetaalbaar, maar alcohol in de aanbieding: volgens ex-verslaafde Hans denken we te makkelijk over drank